Zobacz galerię gallery

Emerytowany nauczyciel akademicki Politechniki Rzeszowskiej prof. Tadeusz Paszkiewicz podrzucił mi wybrane przez siebie fragmenty ciekawego opracowania napisanego niedługo po klęsce wrześniowej przez gen. dr Izydora Modelskiego.

Głównym wątkiem tego obszernego tekstu jest analiza przyczyn klęski wrześniowej, a za głównego jej sprawcę gen. Modelski — wzorem marszałka Rydza-Śmigłego — uznaje Józefa Piłsudskiego. Ponieważ ocena ta była dokonywana na gorąco i to w dodatku przez człowieka, który raczej nie był pupilkiem sanacji, może być stronnicza. Jednak przywołuję ją tutaj nie po to, żeby debatować nad tamtymi czasami, tylko żeby wyciągać wnioski z naszej trudnej historii.

Otóż autor jako jedną z przyczyn naszej klęski podaje przedwojenną politykę kadrową prowadzoną przez Piłsudskiego i jego następców. Stosunek do doświadczonych wojskowych, promowanie swoich, chociaż niedoświadczonych (wtedy: legionistów), podrywanie zaufania do wymiaru sprawiedliwości, dyskredytowanie ludzi zasłużonych, podział Polaków na obywateli pierwszej i drugiej klasy, nieograniczona władza w rękach jednego człowieka, ciągłe reorganizacje w Ministerstwie Spraw Wojskowych jako żywo przypominają ostatnie dokonania PiS, a Antoniego Macierewicza w szczególności.

O szczegółach polityki kadrowej w wojsku autor pisze tak.

Celem tej polityki personalnej nie było dobro Państwa, a jedynie i wyłącznie interes osobisty kliki sanacyjno-legionowej, aby się utrzymać przy władzy i korycie, dlatego z początku przeprowadzono masowe rugi oficerów, posługując się przy tym metodami, godzącymi w honor stanu i w godność osobistą danych jednostek, oraz łamiąc prawo i obchodząc ustawy. Po zakończeniu rugów masowych przeprowadzono jeszcze „odmłodzenie”, aby zapewnić dopływ swoich ludzi i aby zapobiec konkurencji na wyższe stanowiska w przyszłości, ich tylko awansowano, często nawet z pominięciem obowiązujących przepisów pragmatyki (bez przepisanych staży lub lat służby w danym stopniu) oraz z łamaniem podstawowych zasad sprawiedliwości (na przykład przeskakiwanie w awansie starszych, lepszych, zdolniejszych, pracowitszych oficerów, ale nie „swoich”), krzywdząc pozostałych oficerów i trzymając ich długie lata, mimo przeważnie wybitnych i bardzo dobrych opinii i kwalifikacji, w stopniach niższych, aby ich potem nagle „z powodu przekroczonej granicy wieku” przenieść w stan spoczynku.”

Paralele do dzisiejszych czasów są uderzające, bo polityka PiS, a Antoniego Macierewicza w szczególności jest zaskakująco podobna. Jarosław Kaczyński zdaje się lubić tytułowanie go naczelnikiem państwa, bo też w istocie taką funkcję pełni. Oby się nie okazało, że to podobieństwo pełnionych ról oraz stosowanych metod nie oznacza także analogicznych, a tragicznych skutków. Póki co, trudno o optymizm.

Opracowanie gen. brygady dr. Izydora Modelskiego „Wojskowe przyczyny klęski wrześniowej 1939 R”  zostało wydane przez  Instytut Literacki Paryż 1990/1991, Zeszyty Historyczne – 92/93/94/95 i można je znaleźć  pod adresem: http://www.ojczyzna.org/ZASOBY_WWW/DOKUMENTY/Gen.MODELSKI_PRZYCZYNY_KLESKI_WRZESNIOWEJ_1939R/. Natomiast wyimki dokonane przez prof. Paszkiewicza znajdują się tutaj.

 

 

Tagi:

Galeria

Komentarze