Flaga po wiekach

Patrząc logicznie
Waldemar Szumny

                    

Zdjęcie: Maciej Rałowski / Przestrzeń Otwarta

Wiemy, że polska flaga jest biało-czerwona, ale czy znamy historię jej powstania i znaczenie tych barw?

Wygląd i kolory polskiej flagi znają nawet dzieci. Uczą się miłości do ojczyzny z poszanowaniem jej symboli: biało-czerwonej flagi i polskiego godła. Od 2004 r. czyli od wejścia naszego kraju do Unii Europejskiej 2 maja obchodzony jest uroczyście jako Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej (takie święto mają 62 państwa na świecie). Barwy flagi (dwa poziome pasy: biały i czerwony) są odwzorowaniem kolorystyki naszego godła – jest nim biały orzeł na czerwonym polu. W zakresie wartości duchowych biel oznacza czystość i szlachetność. Czerwień zaś jest symbolem ognia i krwi, a z cnót symbolizuje odwagę i waleczność.

Zdjęcie: Maciej Rałowski / Przestrzeń Otwarta

Trochę historii

Pierwotnie polską barwą narodową był karmazyn – symbol dostojeństwa i bogactwa. Na pierwszych flagach i sztandarach reprezentujących Królestwo Polskie widniał biały orzeł w koronie na czerwonym tle. O tych konkretnych barwach zadecydował Przemysł II w 1290 r. Takie  też podejście stosowano m.in. w bitwie pod Grunwaldem w 1410 r. Barwami królewskimi Rzeczypospolitej Obojga Narodów był sztandar złożony z trzech pasów: dwóch czerwonych umieszczonych w dole i na górze oraz oddzielającym go pasie białym. W okresie przedrozbiorowym silna była także tradycja uznająca za barwy narodowe trzy kolory: biały, karmazynowy i granatowy. Po upadku państwa tradycja kolorystyczna nie zanikła. W czasach Napoleona Bonaparte utrzymano mundury w barwach narodowych. Trójkolorowe kokardy pojawiły się także w pierwszych dniach powstania listopadowego.

Barwy biała i czerwona zostały uznane za narodowe po raz pierwszy w pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.  A formalnie polskie barwy zostały uregulowane w uchwale Sejmu Królestwa Polskiego z 1831 r. To wtedy wybrano jako propozycję kompromisową pomiędzy barwą białą (nadaną przez Augusta II Mocnego i proponowaną przez konserwatystów) oraz trójbarwną biało-czerwono-szafirową (barwy Konfederacji Barskiej proponowane przez Towarzystwo Patriotyczne). Po odzyskaniu niepodległości barwy i kształt flagi uchwalił Sejm Ustawodawczy w 1919 r. Odcień czerwieni zdefiniowano jako karmazyn, ale w 1927 r. zmieniono go na cynober. Ten sam kolor został użyty w definicji flagi w ustawie z 1955 r. Kolory flagi zostały ponownie zmienione ustawą w 1980 r.

Zdjęcie: Maciej Rałowski / Przestrzeń Otwarta

Kilka pytań

Dzisiaj obowiązująca flaga Rzeczypospolitej Polskiej jest prostokątem o proporcjach 5:8 podzielonym na dwa poziome pasy: biały (u góry) i czerwony. Co ciekawe, kolor biały na fladze polskiej przypomina bardziej kolor „srebrnobiały” („szary”) niż „śnieżnobiały”.

I ważne uwagi: flagi nie „wciąga się na maszt” ale „podnosi się”; oprócz flagi biało-czerwonej istnieje także flaga z godłem Polski na białym prostokącie nazywana „flagą państwową z godłem”; dopuszcza się także wieszanie flagi w formie pionowej wstęgi: wtedy barwa biała powinna znajdować się po lewej stronie, patrząc z przodu.

Czy zatem – patrząc logicznie – umiemy zawsze odpowiednio wyrazić szacunek dla polskich symboli narodowych?

Czy wywieszamy polską flagę w odpowiednich momentach, pamiętając o jej wielowiekowej historii?

Zdjęcie: Maciej Rałowski / Przestrzeń Otwarta

Tagi: , ,

Komentarze